Spreken en spraakverstaan zijn processen van informatieverwerking waarin conceptuele inhouden worden omgezet in spraak en vice versa. Van oudsher hebben met name de taalkunde, met inbegrip van de fonologie en de fonetiek, en de medische wetenschappen, onder meer de foniatrie en de neurologie, zich beziggehouden met taal, spraak, communicatie en taal– en spraakpathologie. Sinds het begin van de jaren zestig hebben psychologen deze onderwerpen onderzocht, maar nu veel meer dan daarvoor met belangstelling voor het proces van spreken en spraakverstaan. De toepassing van experimentele technieken uit de cognitieve psychologie heeft onze kennis over de verschillende stappen van informatieverwerking die spreken en spraakverstaan mogelijk maken aanzienlijk verruimd. De psycholinguïstische procesanalyse, en de daaruit voortvloeiende inzichten in de cognitieve architectuur van taal en spraak, heeft toepassing gevonden in de diagnostiek en/of behandeling van taal– en spraakpathologie.